W styczniu 2010 r. zarejestrowano działalność gospodarczą z siedzibą w wynajmowanym na podstawie umowy mieszkaniu. Do dzisiaj nie poinformowano właściciela mieszkania o fakcie prowadzenia tej działalności. Jakie są obowiązki właściciela firmy w tym zakresie wobec właściciela mieszkania/administracji? Jakie dodatkowe regularne koszty może spowodować zgłoszenie tego właścicielowi? Jakie kary mogą grozić za niezgłoszenie tego do właściciela i czy sprawa może ulec przedawnieniu? Pod kątem funkcjonalnym w mieszkaniu odbywa się jedynie praca za biurkiem właściciela firmy. Prowadzenie firmy w praktyce nie zmieniło w żadnym stopniu sposobu użytkowania mieszkania.
Jeśli najemca od początku zamierzał prowadzić w lokalu działalność gospodarczą, to właściciel lokalu powinien o tym wiedzieć jeszcze przed wynajęciem lokalu, gdyż wówczas powierzchnia, na której taka działalność jest prowadzona, podlega znacznie wyższej stawce (w zależności od ustalonej stawki w każdej gminie przez władze gminy lub miasta) podatku od nieruchomości.
W tego rodzaju sytuacjach, jeśli cały lokal nie jest przeznaczony na działalność, nie zmienia on statusu lokalu mieszkalnego w użytkowy, a pozostaje nadal lokalem mieszkalnym z częścią mającą funkcję użytkową służącą do prowadzenia działalności gospodarczej. Niezgłoszenie tego faktu przez właściciela w razie kontroli mogłoby skutkować nałożeniem sankcji podatkowych (zaległy podatek z odsetkami) i karno-skarbowych (kara grzywny) na właściciela lokalu, który to z kolei mógłby żądać od wynajmującego stosownego odszkodowania.
Biorąc pod uwagę powyższe właściciel wiedząc, że wynajmuje lokal pod działalność powinien zgłosić metraż, na którym będzie prowadzona działalność gospodarcza do właściwego urzędu miasta. Ponadto właściciel mógłby naliczyć czynsz najmu odpowiednio wyższy, tak aby obejmował on również odpowiednio wyższy podatek od nieruchomości. Żadne inne koszty raczej nie powinny tu wystąpić, aczkolwiek np. gdyby działalność gospodarcza powodowała np. większą uciążliwość dla pozostałych mieszkańców, lokale użytkowe generują także z reguły większe koszty np. za śmieci itp., to na właściciela mogłyby być nałożone także większe obciążenia z tego tytułu. Tak więc nie można wykluczyć także takich kosztów. Analogicznie sytuacja ta będzie wyglądać, jeśli właściciel lokalu jest członkiem spółdzielni, z tym że wówczas właściciel ma obowiązek zgłosić metraż pod działalność w spółdzielni i to ona nalicza stosowne opłaty.
Zgodnie z art. 70 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
