Przed 1999 r. pracowałem przez 11 lat w PKS jako kierowca autobusu i samochodu ciężarowego. Mam staż pracy 42 lata i wiek 59 lat. Czy gdybym teraz podjął pracę jako kierowca autobusu, to mógłbym, po ukończeniu 60 roku życia, ubiegać się o emeryturę pomostową?
W dniu 1 stycznia 2009 r. weszła w życie (z wyjątkiem niektórych artykułów) ustawa o emeryturach pomostowych. Według nowych przepisów prawo do emerytury pomostowej utracili m.in. kierowcy ciężarówek. Możliwość nabycia prawa do emerytury pomostowej mają osoby, które w czasie swojej kariery zawodowej były zatrudnione przy pracach wymienionych w tzw. nowych wykazach prac, tj. w załączniku nr 1 lub nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.
Wśród tych prac nie zostały wymienione prace kierowców samochodów ciężarowych, które wymienia rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, czyli tzw. stare wykazy prac (których wykonywanie dawało prawo do ubiegania się o wcześniejszą emeryturę).
Obecnie w załączniku nr 2 do ustawy pomostowej (w pkt 10) zostały wymienione jedynie prace kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne, wymagające oznakowania pojazdu tablicą ostrzegawczą barwy pomarańczowej zgodnie z przepisami umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie 30 września 1957 r. Wspomniana umowa zalicza do towarów niebezpiecznych m.in.: materiały i przedmioty wybuchowe, gazy, materiały samozapalne, utleniające, trujące, zakaźne, promieniotwórcze i żrące.
Osoba, która nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (a więc pracy z nowych wykazów) po 31 grudnia 2008 r., może nabyć prawo do emerytury pomostowej, jeśli na 1 stycznia 2009 r. miała co najmniej 15-letni okres pracy wymienionej w nowych wykazach oraz spełniła pozostałe wymienione warunki.
Osoba, która zgodnie ze starymi wykazami przepracowała mniej niż 15 lat w szczególnych warunkach, musi pracować (przy pracach wymienionych w nowych wykazach) by osiągnąć wymagane łącznie 15 lat pracy w szczególnych warunkach i dodatkowo przynajmniej 1 dzień ponad te 15 lat. Podsumowując odpowiedź na Pana pytanie: W chwili obecnej nie spełnia Pan warunków do przyznania prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ponieważ nie ma wymaganego wieku ani wymaganego do przyznania emerytury 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Po pierwsze musiałby Pan osiągnąć wymagany wiek tj. 60 lat, po drugie do przepracowanych 11 lat w szczególnych warunkach (praca wymieniona w starych wykazach dział VIII wykazu A) musiałby Pan dorobić jeszcze 4 lata i 1 dzień w szczególnych warunkach (ale tych wymienionych już w nowych wykazach).
Podstawa prawna - ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656), - oświadczenie rządowe z 16 stycznia 2009 r. w sprawie wejścia w życie zmian do załączników A i B Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 27, poz. 162 ze zm.), - rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w obowiązujących przepisach są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek OPZZ dotyczący konstytucyjności istotnych przepisów ustawy o emeryturach pomostowych. Odrzucił zarzuty, że wykazy uprawnionych nie obejmują grup pracowników zagrożonych czynnikami fizycznymi i chemicznymi w zakładzie pracy. Nie zgodził się także z opinią o konieczności przyznania prawa do wcześniejszych emerytur kierowcom samochodów ciężarowych oraz wszystkim innym ciężko pracującym fizycznie. Trybunał nie podzielił także opinii związkowców, że przepisy powinny obejmować także te osoby, które wykonują pracę znajdującą się w wykazach uprawnionych do pomostówek, ale podjęły takie zatrudnienie po 31 grudnia 1998 r. i już za trzy lata miałyby 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
