Mąż mojej przyjaciółki jako kawaler nabył w 1992 r. ziemię, na osiedlu domków jednorodzinnych. W 1993 r. po ślubie, jako małżeństwo rozpoczęli oni budowę domu. Mieszkają tam do dziś wraz z dwoma synami. Moja przyjaciółka jednak nie jest tam zameldowana. Przed ślubem nie była spisana intercyza. Czy w przypadku rozwodu moja przyjaciółka ma prawo do tego domu i w jakiej części? Ponadto jej mąż kupuje nieruchomości, ale tylko na siebie, zastrzegając w umowach, że to jego majątek osobisty. Czy w przypadku rozwodu, ona ma jakieś prawo do nabytych nieruchomości i jeżeli tak, to w jakiej części?
Zarówno grunt, jak i budynek na nim wzniesiony, stanowią składniki majątku - grunt składnik majątku osobistego męża Pani przyjaciółki, a budynek składnik majątku wspólnego małżonków. Zameldowanie nie ma żadnego znaczenia, jeśli chodzi o udziały małżonków we własności i generalnie potwierdza jedynie stałe, bądź tymczasowe, miejsce pobytu danej osoby.
Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego rozwód następuje rozdzielność majątkowa stron. Byli małżonkowie mogą wówczas dokonać podziału majątku wspólnego w drodze umowy pisemnej, aktu notarialnego lub postępowania sądowego o podział majątku.
W omawianej sytuacji Pani przyjaciółka będzie miała prawo do rozliczenia pieniężnego z odpowiedniej części domu (domyślnie połowy, gdyż zgodnie z art. 43 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego udziały małżonków są równe, chyba że któraś ze stron zażąda ustalenia, że udziały są nierówne i to wykaże), natomiast nie będzie miała ona udziału w gruncie, gdyż ten nie należy do wspólnego majątku.
Co do nabywanych przez męża koleżanki nieruchomości to, jeżeli jedno z małżonków kupuje nieruchomości w okresie trwania wspólności majątkowej (małżeństwa) wchodzą one w skład majątku wspólnego stron (liczy się tu data nabycia), chyba że nabywający tę nieruchomości wykaże, że środki na zakup pochodzą z jego majątku osobistego tj. tego uzyskanego przed zawarciem związku lub uzyskanego w drodze darowizny np. od rodziców lub w spadku (w omawianej sytuacji wydaje się to wątpliwe). Również w tym przypadku należy przyjąć (art. 43 j.w.), że udziały małżonków w nabywanym majątku są równe.
W razie braku porozumienia małżonków po orzeczeniu rozwodu Pani znajoma może dochodzić swojej części majątku (tj. połowy majątku wspólnego) przed sądem w sprawie o podział majątku i taki wariant będzie raczej najkorzystniejszy z punktu widzenia kosztów i opłat jakie trzeba będzie uiścić.
