Pytania i porady dotyczące rozwodów i separacji
Rozwód to ustanie związku małżeńskiego na skutek prawomocnego orzeczenia sądu, po wystąpieniu trwałego i zupełnego rozkładu pożycia między małżonkami. Do rozkładu pożycia dochodzi w pewnym przedziale czasowym (w orzecznictwie przyjmuje się, że nie krótszym niż 6 miesięcy), na skutek wygasania więzi emocjonalnych, fizycznych i gospodarczych między małżonkami. Orzeczenie rozwodu ma skutek trwały i nie da się tego procesu cofnąć.
Rozwód jest orzekany, gdy zerwanie więzi jest trwałe i małżonkowie nie widzą już szans na dalsze wspólne trwanie w związku małżeńskim. Separacja jest orzekana, gdy małżonkowie widzą jeszcze szanse na kontynuację związku i dalsze wspólne pożycie i gdy jedynie okresowo występują przeszkody i problemy. Separacja nieformalna występuje samoistnie lub na skutek decyzji małżonków, gdy małżonkowie dobrowolnie rozstają się na pewien czas, bez orzeczenia sądu. Separacja formalna orzekana jest przez sąd w wyroku. Powoduje ona ustanie wspólności majątkowej między małżonkami. Orzeczenie separacji ma skutek tymczasowy a zatem możliwy jest powrót małżonków do wspólnego pożycia i kontynuowania związku.
Aktualnie nasze prawo przewiduje, że rozwód może nastąpić wyłącznie na skutek orzeczenia Sądu Okręgowego. By rozpocząć takie postępowanie niezbędne jest opracowanie treści pozwu o rozwód. Pozew taki musi spełniać szereg wymogów, by sąd przyjął sprawę do orzekania. Po złożeniu pozwu rozpoczyna się postępowanie sądowe, podczas którego sąd ustala, czy wystąpiły przesłanki niezbędne do orzeczenia rozwodu, ustala stan faktyczny, reguluje kwestie wymagane przepisami (np. kwestię władzy rodzicielskiej, alimenty na dzieci, kontakty z dziećmi).
Najwięcej wątpliwości w postępowaniach o rozwód dotyczy kwestii winy. Małżonkowie, którzy nie są zgodni co do rozstania się za porozumieniem, rozważają - czy domagać się orzeczenia winy, czy nie?. Zgodnie z przepisami w każdej sprawie sąd powinien ustalić kto ponosi winę za doprowadzenie do rozkładu pożycia w związku. Sąd może od tego ustalania odstąpić, gdy strony zgodnie wnoszą o zaniechanie ustalania winy i wnoszą zgodnie o rozwód bez orzekania o winie. Decyzję o tym, czy wnosić o rozwód z winy, powinno się podjąć w oparciu o własne przekonanie, oceniając jednocześnie postępowanie współmałżonka. W większości przypadków ustalanie winy nie jest konieczne, ale są sytuacje, gdy nie sposób wnosić o rozwód za porozumieniem stron (np. gdy współmałżonek swoim postępowaniem zrujnował związek i rodzinę, a w szczególności gdy jego postępowanie negatywnie odbija się na dobru dzieci).
Pytania i porady dotyczące problemów w sprawach o rozwód
